OKB FARKINDALIK HAFTASI (11-17 EKİM 2026)
IOCDF (Uluslararası OKB Vakfı) OKB ve ilişkili bozukluklar konusunda eğitim, farkındalık ve araştırmayı destekleyen ABD merkezli uluslararası bir sivil toplum kuruluşudur. 2009 yılında Amerika merkezli başlattığı “OKB Farkındalık Haftası” nı, 2012 yılından itibaren uluslararası ölçekte genişletmiştir. Vakfın amacı özellikle OKB hakkındaki yanlış inanışları azaltmak, damgalamayı kırmak ve gerçek OKB deneyimlerinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.
IOCDF bu yıl, OKB FARKINDALIK HAFTASI kapsamında “That’s OCD” temasıyla OKB‘nin insanların çoğu zaman fark etmediği farklı görünümlerine dikkat çekmeyi amaçlamıştır. Kampanyanın temel mesajı ise şu: OKB yalnızca dışarıdan kolayca fark edilen temizlik, düzen veya kontrol davranışlarından ibaret değil. Çok farklı şekillerde ortaya çıkabilir ve kişi bazen yaşadıklarının OKB olduğunu uzun süre fark etmeyebilir. Kampanya özellikle “Bunun OKB olabileceğini bilmiyordum” deneyimine dikkat çekmektedir.
IOCDF kampanyasında şu tür deneyimleri özellikle öne çıkarmaktadır:
- Sevdiği birine zarar vereceğine dair istenmeyen, korkutucu düşünceler
- “Ya aslında kötü bir insan isem?” şeklinde ahlaki/kişilikle ilgili şüpheli düşünceler
- İlişkisinin doğru olup olmadığını tekrar tekrar sorgulamak
- Bir konuşmayı zihinde defalarca yeniden oynatmak
- Bir şeyi “tam doğru” hissedene kadar zihinsel veya davranışsal olarak tekrarlamak
- Sürekli güvence istemek
- Bedenini hastalık belirtileri açısından tekrar tekrar kontrol etmek
- Başkalarının kolayca göremediği zihinsel tekrarlayıcı kontroller yapmak.
Evet, vakfında dikkat çektiği gibi OKB sandığımızdan daha farklı görünebilir.
Ancak her takıntılı düşünce OKB değildir, her kontrol davranışının altında aynı motivasyon bulunmaz.”
Yakın zamanlarda yayınlanan bilimsel araştırmalarda özellikle dikkat çekildiği gibi OKB’nin teması kadar altında çalışan mekanizmaları doğru anlamak büyük önem taşır. Yani kişinin “neden bunu yapmak zorunda hissettiğini anlamak” tedavide önemlidir.
- suçluluk duygusundan kaçınma,
- tiksinmeden kaçınma,
- “tam doğru değil” / tam yerine oturmadı deneyiminden kaçınma, OKB belirtileriyle ilişkili önemli duygusal- motivasyonel boyutlar olarak incelenmektedir.
Yani geleneksel yaklaşımın vurguladığı OKB’nin içeriği ne? sorusu halen klinik uygulamada önemini korurken; güncel yaklaşımlar “kişi aslında hangi içsel deneyime tahammül etmekte zorlanıyor?” ekseninin de OKB tedavisindeki önemine dikkat çekmektedir.
OKB’yi anlamak, yalnızca kişinin neyi düşündüğünü değil, o düşünce karşısında ne yapmaya mecbur hissettiğini anlamayı da gerektirir.